συγγραφείς

Χάρολντ Πίντερ

ΧΑΡΟΛΝΤ ΠΙΝΤΕΡ: ΑΙΡΕΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ...ΝΟΜΠΕΛΙΣΤΑΣ

Διά στόματος Πίντερ...!

«Αναρωτιόμουν εάν είχε πάρει το Νόμπελ ο Ορχάν Παμούκ. Είναι ένας αξιόλογος συγγραφέας και διάβαζα προσεκτικά τις σελίδες να δω αν είχε κερδίσει, χωρίς να συνειδητοποιώ ότι το Νόμπελ δεν είχε ακόμα ανακοινωθεί». Ο Χάρολντ Πίντερ περιγράφει στη βρετανική εφημερίδα Guardian το «χρονικό» του Νόμπελ του. Εκείνο το πρωί της Πέμπτης είχε σηκωθεί νωρίς και όπως κάθε πρωί διάβαζε τον Guardian και έπινε ένα χυμό από βατόμουρα, φτιαγμένο από το χέρι της γυναίκας του Αντόνια Φρέιζερ «μια καθημερινή έμπρακτη απόδειξη συζυγικής αγάπης», όπως λέει ο ίδιος. Λίγο πριν τις 12 το μεσημέρι χτύπησε το τηλέφωνο του.

«Μια φωνή με πληροφόρησε», συνεχίζει τη διήγηση του, «ότι σε λίγα λεπτά θα δεχτώ ένα τηλεφώνημα από τον πρόεδρο της επιτροπής των Νόμπελ. "Γιατί;", ρώτησα. "Διότι κερδίσατε το φετινό Νόμπελ Λογοτεχνίας", μου εξήγησε αργότερα ο πρόεδρος. Έμεινα άφωνος για λίγα λεπτά. Συγκινήθηκα, αν και δεν το είχα ακόμα συνειδητοποιήσει. Δεν ξέρω γιατί μου έδωσαν αυτό το βραβείο αλλά υποψιάζομαι πως έλαβαν υπόψη τους την πολιτική μου εμπλοκή, η οποία συνδέεται πολύ με το έργο μου. Θα το ανακαλύψω όταν θα πάω στη Στοκχόλμη τον Δεκέμβριο. Μου είπαν ότι θα πρέπει να κάνω μια 45λεπτη ομιλία - τη μεγαλύτερη που θα έχω κάνει ποτέ. Σκοπεύω φυσικά να πω ό,τι σκέφτομαι. Θα μιλήσω και για τη διεθνή κατάσταση...», «προειδοποιεί» ο αιρετικός Πίντερ και μάλλον ο Μπλερ δε θα αισθάνεται ιδιαίτερα άνετα.

Ο Πίντερ περιγράφει γλαφυρά και το πώς πέρασε τις πέντε τελευταίες μέρε πριν την ανακοίνωση που συνέπεσαν με τον εορτασμό των 75ων γενεθλίων του. «Πήγα στο Δουβλίνο για το φεστιβάλ που αφιερώθηκε στο έργο μου. Πέρασα ένα υπέροχο Σαββατοκύριακο. Το θέατρο "Γκέιτ" με έκανε πραγματικά υπερήφανο. Και ύστερα τη Δευτέρα, που έβρεχε καταρρακτωδώς (σ.σ. 10 Οκτωβρίου, ανήμερα των γενεθλίων του), ετοιμάστηκα να πάρω το αεροπλάνο. Έχοντας αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα υγείας περπατώ, όπως ξέρετε, υποβοηθούμενος από ένα μπαστούνι. Καθώς έβγαινα από το αυτοκίνητο το μπαστούνι γλίστρησε, κι εγώ από πίσω του. Έπεσα και χτύπησα το κεφάλι μου στο τσιμέντο. Γέμισα τον κόσμο αίμα. Με μετέφεραν στο νοσοκομείο όπου έμεινα τέσσερις ώρες και μου έκαναν 9 ράμματα στο μέτωπο. Τη μια στιγμή απολάμβανα τη ζωή μου. Την επόμενη φοβήθηκα ότι θα πεθάνω. Ήταν μια εντυπωσιακή εναλλαγή συναισθημάτων. Μου είπαν μάλιστα ότι σε ένα από τα κανάλια του Sky έβγαλαν έκτακτο: "Ο Χάρολντ Πίντερ είναι νεκρός". Μετά άλλαξαν... γνώμη και ανακοίνωσαν: "Όχι. Κέρδισε το Νόμπελ". Από αυτή την άποψη αναστήθηκα εκ νεκρών».

Όπως λέει ο ίδιος μέσα σε ελάχιστες ώρες η καθημερινότητά του άλλαξε. «Άρχισε η εισβολή. Όλοι μου οι φίλοι με έπαιρναν όλη μέρα τηλέφωνο. Αλλά υπήρξαν και μερικοί δημοσιογράφοι που φέρθηκαν αγενώς. Χτύπαγαν το κουδούνι επιμένοντας να μπουν στο σπίτι μου. Δεν τους αρέσει αν δεν ανταποκρίνεσαι σαν... χιμπατζής. Δεν είμαι χιμπατζής και δεν σκοπεύω να γίνω ένας γαμημένος χιμπατζής -όχι ότι έχω τίποτε εναντίον των χιμπατζήδων».

Εκφράζει και ένα παράπονο για τη χώρα, ότι το έργο του έχει αναγνωριστεί περισσότερο στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες απ' ό,τι στη δική του. Πως θα μπορούσε να ήταν διαφορετικά;. «Το βλέπω όταν ταξιδεύω στην Ευρώπη. Τα θεατρικά μου γράφτηκαν εδώ αλλά δεν αρέσουν σε όλους. Και όταν σκέφτομαι ειδικά τα πιο πρόσφατα έργα μου, νιώθω ότι με περιβάλλει ένα κενό. Εκτός από το θέατρο "Ντάνκαν Γουέλντον", που ανέβασε το "Πάρτι Γενεθλίων", και το "Ντόνμαρ" που ανέβασε τους "Παλιούς Καιρούς", αισθάνομαι ότι περιβάλλομαι από σιωπή...».

«Αντιμετωπίζω προβλήματα υγείας. Παίρνω πολλά φάρμακα για την αντιμετώπιση μιας πολύ μυστηριώδους και σπάνιας δερματοπάθειας που με επέλεξε μεταξύ εκατομμυρίων άλλων και εγκαταστάθηκε στο στόμα μου. Ήταν εξαιρετικά δυσάρεστη τους τελευταίους τρεις μήνες. Αισθανόμουν και λίγο αδύναμος λόγω της πτώσης μου στο Δουβλίνο που θα μπορούσε να με σκοτώσει, αλλά φαίνεται πως είμαι πιο ανθεκτικός από ό,τι φανταζόμουν».

Στο τέλος του σημειώματος του δεν παραλείπει ένα ακόμα ευχαριστώ στη σύντροφο της ζωή τους, την συγγραφέα και ιστορικό λαίδη Αντόνια Φρέιζερ. «Όταν σκέφτομαι το έργο και τη ζωή μου, υποθέτω πως το προσωπικό και το πολιτικό συνδέονται. Αλλά μόνο σε ένα σημείο. Δεν θεωρώ πολιτική πράξη το ότι η Αντόνια μου στύβει χυμό από βατόμουρα τα πρωινά. Ούτε σκέφτομαι κείνη τη στιγμή πολιτικά, αν και έχω πάντα στο δεξί χέρι τον χυμό και στο αριστερό τον "Γκάρντιαν". Αλλά η πράξη της Αντόνια είναι απόδειξη συζυγικής αγάπης. Χωρίς εκείνη δεν θα τα είχα βγάλει πέρα τα τελευταία χρόνια. Είμαι ένας πολύ τυχερός άνδρας...»!

ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ

ΧΑΡΟΛΝΤ ΠΙΝΤΕΡ